Historia wsi - Pruszowice

Dowiedz się więcej o historii naszej wsi

Odkryj fascynujące aspekty naszej wsi, jej kulturę oraz wydarzenia, które ukształtowały społeczność. Zapraszamy do poznania bogatej przeszłości i lokalnych tradycji.

Historia Pruszowic sięga średniowiecza i jest nierozerwalnie związana z losami Dolnego Śląska. Od czasów Piastów, przez okres pruski i niemiecki, aż po powojenne osadnictwo – wieś Pruszowice była świadkiem wielu przemian. Przez stulecia była typowo rolniczą enklawą, w której życie mieszkańców koncentrowało się wokół majątku kolejnych właścicieli.

W tej zakładce poznasz najważniejsze wydarzenia, ludzi i miejsca, które ukształtowały tożsamość Pruszowic. Zachęcamy do odkrywania naszych dziejów – także przez wspomnienia mieszkańców i archiwalne fotografie.

Te dobra pruszowickie, przechodząc z pokolenia na pokolenie, świadczą o długiej i złożonej historii tej miejscowości. Przez wieki Pruszowice były bowiem świadkiem wielu zmian, które dotykały nie tylko samej wsi, ale także całego regionu. Mimo że historia Pruszowic w pewnym stopniu przypomina losy wielu innych śląskich miejscowości, to jednak interesujące wydarzenia oraz wyjątkowe postacie związane z tym miejscem tworzą jego niepowtarzalny charakter. Dziś wieś pozostaje żywym dokumentem swojej historii i tradycji, które kultywowane są nadal przez jej mieszkańców.

Odkryj historię naszej wsi

Kalendarium

Kalendarium pozwala odkryć najważniejsze wydarzenia w historii naszej wsi. Dzięki nim możesz lepiej poznać swoją okolicę i zrozumieć jej dziedzictwo. Przeglądanie kluczowych momentów historycznych jest proste i przyjemne. Zaczynając od dawnych czasów, aż po współczesne wydarzenia, każdy fragment przybliża nas do lokalnej kultury.

Właściciele Pruszowic do 1779 roku

Pierwsze zapiski dotyczące Pruszowic pochodzą z końca XVI wieku, kiedy wieś znajdowała się w rękach Hansa von Gaffron, bogatego człon ka śląskiej szlachty. Rodzina von Gaffron oprócz Pruszowic zarządzała również sąsiednią wsią Januszkowice oraz częściami wsi Byków i Stę pień. Przełomowym wydarzeniem w historii rodziny było małżeństwo Hansa von Gaffron z Katarzyną Hellmann w 1592 roku, które przyczyniło się do powiększenia jego majątku oraz wpływów. Po śmierci Hansa jego najstarszy syn, Melchior, odziedziczył majątek w Pruszowicach, który obejmował również wsie Domaszczyn, Dąbrowice oraz część wsi Byków. Po zgonie Melchiora zarząd nad dobrami przeszedł w ręce Katarzyny von Gaffron, która, wraz z nowym mężem Georgiem Wilhelmem von Reinbaben, kontynuowała tradycje rodziny. W 1617 roku majątek w Pruszowicach nabył Wolf Dietrich von Reinbaben, brat Georga Wilhelma. Pod jego zarządem wieś rozwijała się dynamicznie, a on sam dbał o jej pomyślność aż do 1664 roku, kiedy to majątek przejął Karl Heinrich von Garz. Następnym właścicielem Pruszowic został nieznany z imienia von Magier, który nabył dobra w 1718 roku. Kolejnym ważnym etapem w historii wsi był zakup majątku przez Ernsta von Salisch, który około 1720 roku zbudował w Pruszowicach drewniany dwór. Budowla ta stała się nie tylko siedzibą właścicieli, ale także symbolem lokalnej historii oraz architektury tamtego okresu. Następnym spadkobiercą stał się hrabia Christian Friedrich von Salisch, syn Ernsta, którego żoną była córka Wilhelma Kurta von Schelih, właściciela Bierzyc. Hrabia von Salisch zmarł w 1777 roku.

Pruszowice w rękach rodu Strachwitzów (1779–1945)

W 1779 roku biskup sufragan diecezji wrocławskiej, Johann Mauritz von Strachwitz, odkupił Pruszowice od wdowy po Christianie Friedrichu von Salisch. Wcześniej miał już wsie Kiełczów i Kiełczówek. Biskup zarządzał samodzielnie diecezją wrocławską po opuszczeniu Wrocławia przez swojego poprzednika, ordynariusza biskupa Philippa Gotharda hrabiego von Schaffgotscha. Musiał dzielić swój czas między obowiązki kościelne i zarządzanie dobrami w Pruszowicach. Po jego śmierci majątek przeszedł w ręce jego brata, Friedricha. W 1785 roku Pruszowice miały 121 mieszkańców, w tym 18 średnio zamożnych gospodarzy. Dokumenty z 1830 roku wymieniają pałac i folwark w Pruszowicach, a z 1845 roku podają jej obszerną charakterystykę, wskazując na obecność dworu, oranżerii, dużego folwarku, cegielni, browaru oraz gorzelni. Rodzina Strachwitzów znacznie powiększyła odziedziczony majątek, rozbudowując rezydencję i otaczający ją park krajobrazowy oraz zabudowania folwarczne. W połowie XIX wieku gospodarzyli na niespełna 300 ha, a w 1905 roku ich dobra obejmowały 569 ha, wraz z majątkami w Kiełczówku i Kiełczowie. W XIX wieku wieś liczyła 192 mieszkańców, wśród nich przeważali ewangelicy, a katolicy stanowili mniejszość funkcjonowała tutaj jedno klasowa szkoła podstawowa, w której uczyło się około 70 dzieci, w tym też z Ramiszowa. Liczba mieszkańców nie uległa znaczącym zmianom do końca XIX wieku. Wzrosła ona dopiero na początku XX wieku, osiągając 257 osób. Ostatnim przedwojennym właścicielem majątku był Mauritz Egon Kurt Anton Friedrich baron von Strachwitz, który w czasie drugiej wojny światowej służył jako generał w Wehrmachcie, dowodząc 87. Dywizją Piechoty. Zmarł w niewoli w radzieckim Swierdłowsku. Jego syn, Mauritz Anton Johann Friedrich Hyazinth von Strachwitz, po wojnie osiedlił się w Republice Federalnej Niemiec, stając się konstruktorem i kierowcą samochodów wyścigowych. Startował w Formule 1 i Formule 2, a zmarł w 2022 roku w Drensteinfurt.

Pruszowice w czasach PRL (1945-1989)

Po zakończeniu drugiej wojny światowej wszystkie zasoby Pruszowic, pozostawione przez niemieckie rodziny, zostały przejęte przez Skarb Państwa. Dysponentem poniemieckich gospodarstw stały się władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL), które – w ramach akcji przesiedlania polskich rodzin na ziemie zachodnie – przydzielały je przybyszom z różnych części Polski. Pruszowice pozostawały przez ponad 50 lat typową wsią rolniczą. Po wojnie zamieszkało tu około 25 rodzin pracujących we własnych gospodarstwach rolnych oraz 55 rodzin zatrudnionych w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym (RZD) Akademii Rolniczej. Większość osób przybyła z różnych stron Polski w ramach akcji przesiedleńczej lub w poszukiwaniu pracy.

Pruszowice w okresie przemian (1989-2000)

Lata 90. ubiegłego wieku to okres powolnych zmian, wynikających ze zmiany systemu społeczno-gospodarczego w Polsce po 1989 roku. Praca na roli stawała się coraz mniej opłacalna, część mieszkańców wsi była zmuszona do zmiany swojego rolniczego statusu społecznego i poszukiwania dodatkowego źródła utrzymania we Wrocławiu lub okolicy. Szansą dla wielu było zatrudnienie w położonych w niedalekiej odległości od Pruszowic Zakładach Zmechanizowanego Sprzętu Gospodarstwa Domowego „Polar”. Dla kilku mieszkańców wsi, posiadających większe gospodarstwa rolno-hodowlane, podstawowym źródłem dochodów nadal była produkcja rolna i hodowla. Po 1998 roku wieś zaczęła się zmieniać. Rolniczy sektor państwowy przestał istnieć, a miejscowość stała się atrakcyjnym miejscem do zamieszkania. Do roku 2000 w zachodniej części Pruszowic powstało kameralne osiedle „Przy Lesie” (nazywane dzisiaj Pruszowice Las) składające się z kilkudziesięciu domów jednorodzinnych.

Rozwój wsi Pruszowice po roku 2000

Po 2000 roku nastąpił dynamiczny rozwój budownictwa jednorodzinnego w Pruszowicach. W latach 2001–2005 wybudowano kilkanaście nowych budynków przy głównych ulicach Pruszowic: Wrocławskiej, Łozińskiej, Parkowej i Osiedlowej. W latach 2009–2010 roku przy ulicy Wrocławskiej powstało „Osiedle Piaskowe”, składające się z 9 domów jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. W 2018 roku zakończono budowę osiedla „Twój Dom na Zielnej” – kompleksu 8 domów jednorodzinnych o podwyższonym stan dardzie. W 2020 roku zakończono budowę osiedla „Twój Dom na Gwiezdnej” - kompleksu 9 domów jednorodzinnych o podwyższonym standardzie, a firma SKAAR Development sp. z o.o. zakończyła realizację kompleksu 4 domów jednorodzinnych „Zielone Zacisze” w za budowie wolnostojącej. W ramach II etapu inwestycji „Zielone Zacisze” powstało przy ulicy Zielnej osiedle wolnostojących domów jednorodzinnych. Po 1998 roku wieś zaczęła się zmieniać. Rolniczy sektor państwowy przestał istnieć, a miejscowość stała się atrakcyjnym miejscem do zamieszkania. Do roku 2000 w zachodniej części Pruszowic powstało kameralne osiedle „Przy Lesie” (nazywane dzisiaj Pruszowice Las) składające się z kilkudziesięciu domów jednorodzinnych.